اظهارنامه مالیاتی چیست؟ راهنمای تهیه و ارسال اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۳

اظهارنامه مالیاتی، کارنامه‌ای مالی از یک سال کاری یک شرکت یا شخص است که جهت محاسبه مالیات بر درآمد هزینه‌ها، معافیت‌ها و کسورات مالیاتی به سازمان امور مالیاتی ارائه می‎‌شود. این اسناد که به‌صورت الکترونیکی از طریق وبسایت‌هایی مانند www.intamedia.ir و tax.gov.ir قابل‌تکمیل و ارسال هستند، درآمد فرد یا نهاد را نسبت به میزان مالیات قابل پرداخت محاسبه می‌کنند. به این ترتیب، مالیات بر درآمد به‌صورت دقیق و عادلانه تعیین می‌شود.

تکمیل و ارسال به‌موقع اظهارنامه مالیاتی، اهمیت ویژه‌ای دارد چرا‌که در صورت ارائه ندادن آن به سازمان، ممیزین مالیاتی میزان مالیات را تعیین کرده و افراد ملزم به پرداخت آن خواهند بود.

تفاوت اظهارنامه مالیاتی با سایر اسناد مالی

اظهارنامه مالیاتی، سندی است که به‌طورخاص توسط اشخاص حقیقی و حقوقی برای محاسبه و پرداخت مالیات بر درآمد به سازمان امور مالیاتی ارائه می‌شود و تفاوت‌های قابل‌توجهی با سایر اسناد مالی دارد.

در‌حالی‌که اسناد مالی مانند صورت‌های مالی، گزارش‌های سود و زیان و ترازنامه، جزئیات مالی کلی یک شرکت یا شخص حقیقی را برای اهداف حسابرسی، ارزیابی و تجزیه و تحلیل درون سازمانی فراهم می‌کنند، اظهارنامه اشخاص حقیقی و حقوقی به‌طورخاص بر محاسبه درآمد قابل مالیات و تعیین مالیات سالانه متمرکز است.

این تفاوت هم در هدف از تهیه این اسناد و هم در محتوا و جزئیات ارائه شده در آن‌ها نیز منعکس می‌شود. اظهارنامه مالیاتی به سازمان‌های دولتی اجازه می‌دهد تا به‌طورموثر بر میزان مالیات قابل پرداخت نظارت کنند، در حالی‌که سایر اسناد مالی به‌طورعمده برای طرف‌های ذی‌ربط داخلی و خارجی تهیه می‌شوند.

چه کسانی باید اظهارنامه مالیاتی ارسال کنند؟

ارائه اظهارنامه الکترونیکی مالیاتی شامل چه کسانی می‌شود؟ این بحث از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است زیرا کمک می‌کند تا هر شخص یا نهادی به درستی از وظایف قانونی خود آگاه شود.  اشخاصی که موظف به ارائه اظهارنامه الکترونیکی مالیاتی از طریق نرم افزار سامانه مودیان هستند عبارت‌اند از:

• کلیه اشخاص حقیقی که در ایران مشغول به فعالیت هستند و معاف از مالیات نیستند،
• کلیه اشخاص حقوقی که در ایران مشغول به فعالیت هستند و معاف از مالیات نیستند،
• کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی که در خارج از کشور مشغول به کار هستند و درآمد آن‌ها از داخل ایران است،
• کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که خارج از کشور اقامت دارند ولی درآمد آن‌ها از فعالیت‌های داخل ایران است،
•  کلیه اتباع غیر ایرانی (اعم از حقیقی یا حقوقی) که در ایران درآمد دارند، مشمول مالیات هستند.

در مقابل، شهرداری‌ها و سازمان‌های زیرمجموعه در استان‌ها، سازمان‌ها و نهادهایی که از بودجه عمومی دولت استفاده می‌کنند، کلیه موسسات و وزارت‌خانه‌ها، کارگران، صیادان، عشایر و شرکت‌های تعاونی دانش آموزی و دانشجویان از تسلیم اظهارنامه مالیاتی معاف هستند. این دسته‌بندی نشان‌دهنده طیف گسترده‌ای از افراد و نهادهایی است که تحت پوشش قوانین مالیاتی قرار می‌گیرند و نقش مهمی در ساختار مالیاتی کشور ایفا می‌کنند.

انواع اظهارنامه برای اعلام درآمد

توجه به جزئیات و انتخاب صحیح اظهارنامه، کلید موفقیت در فرآیند اظهارنامه مالیاتی و جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی با سازمان امور مالیاتی است. انواع اظهارنامه‌ها عبارت‌اند از:

• اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی موضوع ماده صد و ده قانون مالیات‌های مستقیم
• اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی گروه اول ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم
• اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی گروه دوم ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم
• اظهارنامه مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی گروه سوم ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم
• اظهارنامه مالیات بر درآمد املاک ویژه اشخاص حقیقی که درآمد املاک دارند مستند بر ماده ۵۷ و ۸۰
•  اظهارنامه مالیاتی انحلال شرکت طبق ماده ۱۱۴ و ۱۱۶ قانون مالیات‌های مستقیم

انتخاب دقیق نوع اظهارنامه بستگی به طبقه‌بندی فعالیت اقتصادی و ساختار حقوقی شخص یا شرکت دارد. استفاده از نرم افزار حسابداری شرکتی نه‌تنها در مدیریت مالی روزانه بلکه در تهیه و ارسال این اظهارنامه‌ها نیز به عنوان یک ابزار کارآمد عمل و به افراد و شرکت‌ها کمک می‌کند تا از دقت اطلاعات ارائه شده اطمینان حاصل کنند.

چگونه اظهارنامه مالیاتی تنظیم کنیم؟

تا پیش از سال ۱۳۹۱، فرآیند اظهارنامه مالیاتی به‌شکل کاغذی و با صرف زمان و هزینه قابل توجهی انجام می‌شد. با پیشرفت تکنولوژی و به منظور تکریم مودیان و تسهیل این فرآیند، سازمان امور مالیاتی اقدام به راه‌اندازی سامانه‌های الکترونیکی نمود تا امکان تکمیل و تسلیم اظهارنامه‌های مالیاتی به صورت اینترنتی فراهم آید. فرآیند ثبت نام و ارسال اظهارنامه شامل مراحل زیر است:

• پیش‌ثبت نام شماره اقتصادی و دریافت کد رهگیری
• تایید اطلاعات پیش‌ثبت نام و دریافت پاکت نامه حاوی اطلاعات کاربری
• ثبت نام شماره اقتصادی و تایید اطلاعات ثبت نام
• دریافت و تکمیل اظهارنامه الکترونیک
• ارسال اظهارنامه و دریافت کد رهگیری
• دریافت و پرداخت قبوض پرداختی مالیات به‌صورت اینترنتی

این روش نه‌تنها روند اظهارنامه را ساده‌تر و سریع‌تر کرده بلکه دقت و شفافیت اطلاعات ارائه شده را نیز افزایش داده است. از طریق وبسایت سازمان امور مالیاتی، www.tax.gov.ir، مودیان می‌توانند از این خدمات غیرحضوری استفاده کرده و به‌راحتی وظایف قانونی خود را انجام دهند. این تغییرات، نشان‌دهنده تلاش‌های مستمر برای بهبود فرآیندهای مالیاتی در ایران است.

آموزش ویدئویی نحوه پر کردن و ارسال اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۳

ما روش تهیه اظهارنامه مالیاتی را به شکل گام به گام برای شما به شکل ویدئوی آموزشی تهیه کرده ایم.

ما در یک ویدئو زیر، به صورت مرحله به مرحله نحوه تکمیل جداول اظهارنامه مالیاتی را آموزش داده ایم. برای مشاهده این آموزش ها بر روی ویدئوهای زیر کلیک کنید:

https://www.aparat.com/v/r707d68

چه مدارکی برای تکمیل اظهارنامه مالیاتی مورد نیاز است؟

مدارکی که برای تکمیل اظهارنامه نیاز دارید عبارت‌اند از :

• مجوزهای صادر شده از مراجع ذی صلاح برای شما
• اساسنامه و شرکت نامه و آخرین تغییرات اساسنامه و موضوع فعالیت شرکت
• اجاره نامه یا گواهی سند محل قانونی شرکت
• رونوشت کارت ملی و شناسنامه اعضای هیات مدیره و صاحبان امضا اسناد تعهد آور
• گواهی ترازنامه اشخاص حقیقی یا حقیقی
• صورت سود و زبان کلیه اشخاص مکلف به تنظیم اظهارنامه عملکرد
• مبلغ درآمد و فروش داخل یا خارج از کشور
• گواهی‌های گردش حساب ممهور به مهر شعبه شرکت یا موسسه
• صورت بهای تمام شده کالاها یا خدماتی که ساخته شده و به فروش رفته
• کلیه قراردادهای شرکت یا موسسه با اشخاص حقیقی یا حقوقی خصوصی یا دولتی
• مانده سود و زیان دوره قبل و گردش حساب تعدیلات سنواتی
• شماره ثبت دفاتر قانونی و کد رهگیری
• سند مالیات‌های پرداخت شده تایید شده توسط سازمان مالیاتی کشور برای کسر مالیات
• کارت بازرگانی (در صورت وجود)
• کد کاربری، رمز عبور، کد رهگیری پیش ثبت نام برای ارسال اظهارنامه الکترونیکی مالیاتی
• گواهی حساب‌های سال‌های قبل مودی مالیاتی برای بررسی ممیز اداره مالیات
• اسنادی مثل پرداختی‌های بیمه که به تشخیص اداره دارایی نیاز باشد

همچنین، در فرآیند تهیه اظهارنامه مالیاتی، ارائه اسناد و مدارک مالی دقیق و به‌روز بسیار حائز اهمیت است. این اقدام نه‌تنها به شفاف‌سازی وضعیت مالی کمک می‌کند، بلکه در پیشگیری از مشکلات و تناقضات احتمالی با اداره مالیاتی نیز موثر است. لذا، توصیه می‌شود که این مدارک به دقت جمع‌آوری و آماده‌سازی شوند تا فرآیند بررسی و تایید اظهارنامه با سهولت بیشتری صورت پذیرد.

مراحل تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی

تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی با ثبت نام اقتصادی و دریافت کد رهگیری اولین گام را تشکیل می‌دهد. این فرایند که به دقت و اطمینان از انطباق با قوانین مالیاتی کمک می‌کند، شامل چندین مرحله کلیدی است:

1. پیش ثبت نام شماره اقتصادی و دریافت کد رهگیری
2. تایید اطلاعات پیش ثبت نام و دریافت پاکت نامه حاوی اطلاعات کاربری
3. ثبت نام شماره اقتصادی
4. تایید اطلاعات ثبت نام
5. دریافت و تکمیل اظهارنامه الکترونیک
6. ارسال اظهارنامه و دریافت کد رهگیری
7. دریافت و پرداخت قبوض پرداختی مالیات به صورت الکترونیک

پایان این فرآیند، با پرداخت الکترونیکی مالیات و اطمینان از ارسال صحیح اظهارنامه، به انجام می‌رسد و این سیستم به‌طورکلی به شفاف‌سازی و تسهیل در امور مالیاتی کمک شایانی می‌کند.

نحوه پیش ثبت نام در سامانه اظهارنامه مالیاتی

ثبت نام در سامانه عملیات الکترونیکی مالیاتی از جمله، ثبت نام اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی، دارای چهار مرحله بوده که عبارتند از: پیش ثبت نام الکترونیکی ، ثبت نام الکترونیکی ، راستی آزمایی اطلاعات و مرحله نهایی . پیش ثبت نام و ثبت نام اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۲، مطابق راهنمای تصویری زیر است:

ابتدا، عبارت سامانه عملیات الکترونیکی مالیاتی و یا نشانی tax.gov.ir را در مرورگر دستگاه خود، جستجو کرده تا مطابق تصویر زیر، وارد صفحه اصلی سایت سازمان امور مالیاتی کشور شوید.

بعد از ورود به صفحه اصلی سایت سازمان امور مالیاتی کشور، برای ثبت نام اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۲، بر روی گزینه پیش ثبت نام و ثبت نام الکترونیک کلیک کنید.

بعد از اینکه گزینه پیش ثبت نام و ثبت نام الکترونیک را کلیک کردید ، در صفحه جدید، مقررات مربوط به ثبت نام در سامانه مالیاتی کشور را ملاحظه می‌کنید. این مقررات را مطالعه کرده و در پایین صفحه، دکمه ورود به ثبت نام را کلیک نمایید.

در این مرحله، نوع مودی را مشخص نمایید و پس از وارد کردن شماره ملی خود و عبارت امنیتی، در کادرهای تعیین شده، دکمه ورود به ثبت نام را بزنید.

در مرحله جدید، بر روی دکمه پیش ثبت نام جدید، کلیک نمایید.

بعد از ورود به صفحه پیش ثبت نام جدید ، کد پستی و شماره همراه خود را در کادرهای مربوطه وارد کرده و بعد از وارد کردن عبارت امنیتی، دکمه پیش ثبت نام جدید را کلیک نمایید.

پس از تکمیل مراحل ثبت نام اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۲، می‌توانید برای ثبت اظهار نامه مالیاتی و ارسال آن، به سازمان امور مالیاتی، اقدام نمایید. نحوه پر کردن و ارسال اظهارنامه مالیاتی، در بخش بعد توضیح داده شده است.

تاریخ شروع اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۳

زمان ثبت‌نام اظهارنامه مالیاتی برای اشخاص حقیقی سالی‌ یک‌مرتبه و عموما تا آخر خردادماه است که معمولا تمدید خواهد شد. به‌عنوان مثال این تاریخ در سال ۱۴۰۳ به پایان مردادماه تمدید گردیده است

برای شرکت‌های حقوقی نیز مهلت ارسال اظهارنامه با پایان سال مالی مذکور در اساس‌نامه شرکت است. در پایان هر فصل نیز حداکثر تا ۱۵ روز پس از پایان باید اظهارنامه مالیات فصل قبل را ارسال کنند. به‌عنوان مثال شرکت‌های حقوقی باید اظهارنامه فصل بهار را حداکثر تا ۳۱ تیرماه ارسال کنند.

نحوه ثبت نام اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۳

چند سالی است که تنظیم اظهارنامه مالیاتی به دستور سازمان امور مالیاتی به شیوه الکترونیک و بدون مراجعه حضوری انجام می پذیرد و در ۵ مرحله انجام می شود :

مرحله اول: پیش ثبت نام الکترونیک اظهارنامه های مالیاتی

در این مرحله، شما باید کد اقتصادی داشته باشید. اطلاعات پایه ای شرکت دریافت شده و پس از تایید شماره تلفن همراه اعلامی در سیستم، تاییدیه پستی با کد پستی  ۱۰ رقمی را در سیستم بارگذاری کنید.

مرحله دوم: صحت سنجی اطلاعات

در این مرحله پس از انجام پیش ثبت نام الکترونیک، می بایست بخشی از اطلاعات ثبت شده در مرحله  قبلی از منابع مختلف، استعلام و راستی آزمایی شده و پس از تایید صحت اطلاعات، وارد مرحله سوم شوید. اگر اطلاعات صحیح نبود، موضوع با پیامک به شماره تلفن وارد شده اطلاع داده خواهد شد.

مرحله سوم: تولید و ارسال اطلاعات کاربری برای اظهارنامه مالیاتی

در این مرحله، اگر اطلاعات پیش ثبت نام مورد تایید سازمان امور مالیاتی کشور قرار بگیرد، کد کاربری و رمز عبور برای شما ایجاد شده و به صورت پیامک ارسال می شود.

مرحله چهارم: ثبت نام الکترونیک

در این مرحله، بعد از دریافت اطلاعات کاربری، وارد سامانه شده و اطلاعات اقتصادی بنگاه خود را پر کنید.

مرحله پنجم: اعتبار سنجی

اعتبار سنی ستادی و میدانی اطلاعات وارد شده انجام می شود و با پرونده‌های فزیکی تطبیق خواهد شد. اگر مغایرتی پیدا شود به صورت پیامک اطلاع رسانی خواهد شد. اگر اطلاعات شما مورد تایید سازمان باشد، وارد وضعیت ۴۵ می شوید که ارسال اظهارنامه الکترونیک است.

ورود به سامانه اظهارنامه مالیاتی با نام کاربری

تمامی مودیان مالی برای ثبت اظهارنامه‌های خود در سازمان امور مالیاتی کشور، می‌بایست به سامانه اظهارنامه مالیاتی مراجعه کنند و از طریق این سامانه اقدام به تنظیم اظهارنامه‌های خود کنند. لذا بسیار مهم است که افراد از نحوه ورود به سامانه اظهارنامه مالیاتی کشور آگاه باشند. برای ورود به سامانه اظهارنامه مالیاتی می‌توانید طبق مراحل زیر پیش بروید:

1. باز کردن یک صفحه و تایپ کردن عبارت سازمان امور مالیاتی

باز شدن یک صفحه به نشانی اینترنتی tax.gov.ir و وارد شدن با نام کاربری

چه مواردی در اظهارنامه باید وارد شود؟

صحت اطلاعات داخل اظهارنامه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و شما باید حساسیت بسیار زیادی در تکمیل آن‌ها به خرج دهید. چه مواردی در اظهارنامه باید وارد شود؟

• کد کاربری و رمز عبور محرمانه ارسال شده از اداره دارایی محل شرکت
• پاسخ به پرسش‌های اظهارنامه برای ورود اطلاعات هویتی صاحبان امضا بر اساس اساسنامه
• وارد کردن اطلاعات حسابداری در اظهارنامه مالیاتی
• وارد کردن اطلاعات سود و زیان در اظهارنامه
• وارد کردن اطلاعات ترازنامه شرکت
• رفع مغایرت اختلاف ترازنامه در صورت وجود
• درج اقلام معاف از پرداخت مالیات
• بررسی اظهارنامه و تطبیق مبلغ درامد مندرج با اظهارنامه ارزش افزوده و گزارش فصلی
• ارسال اظهارنامه و دریافت کد رهگیری

توجه کنید که پس از تایید نهایی اطلاعات الکترونیکی وارد شده به منظور صدور اظهارنامه الکترونیکی در سال مالیاتی مزبور، بایستی کد رهگیری از سیستم دریافت کنید که ملاک دریافت اظهارنامه شما است.